Vlaamse overheid maakt middelen vrij voor restauraties kasteel van Horst, Beauvoorde en fort Napoleon

Joel De Gelder

Op de laatste ministerraad van deze legislatuur maakte de Vlaamse overheid de nodige middelen vrij voor de restauratie- en consolidatiedossiers van het kasteel van Horst, kasteel Beauvoorde in Veurne en fort Napoleon in Oostende. Ook de samenwerkingsovereenkomst met onroerend erfgoedorganisatie Herita, die de monumenten beheert, werd voor de komende drie jaar ondertekend. De middelen worden vrijgemaakt via een meerjarenpremieovereenkomst en een eenmalige investeringssubsidie voor de inhaalbeweging van het exemplarisch beheer van de sites van Herita.

Vlaamse overheid bevestigt het vertrouwen in Herita

Uit de fusie tussen de vzw’s Erfgoed Vlaanderen, Open Monumentendag Vlaanderen en Forum voor Erfgoedverenigingen erfde de Vlaamse erfgoedorganisatie Herita in 2012 veertien erfgoedsites verspreid over Vlaanderen. Erfgoed Vlaanderen kreeg destijds het merendeel van deze sites - doorgaans probleemmonumenten - via erfpacht in beheer van de Vlaamse Gemeenschap of van een lokale overheid. De opdracht was om in te staan voor het behoud, de restauratie en de valorisatie van de monumenten. Vandaag beheert Herita vzw nog negen van deze maatschappelijk zeer waardevolle open monumenten, die getuigen van een opmerkelijk stukje bouwgeschiedenis van Vlaanderen. Kasteel Beauvoorde, fort Napoleon en het kasteel van Horst zijn drie van de meest opmerkelijke sites.


Vandaag is het de missie van Herita vzw om uit te uitgroeien tot dé onroerend erfgoedorganisatie in Vlaanderen. Na een evaluatie van de samenwerkingsovereenkomst en de motie over de werking van Herita vzw zoals goedgekeurd door het Vlaams Parlement op 19 oktober 2016, maakte de vzw werk van een grondige herijking van de organisatie en strategie. Het strategisch traject resulteerde in een hernieuwde missie, visie, positionering en organisatiestructuur, waarbij Herita focust op het ontwikkelen en beheren van onroerend erfgoed, het vergroten van het draagvlak en het versterken van het middenveld. Vrijdag keurde de Vlaamse Regering de meerjarige samenwerkingsovereenkomst 2020-2022 met Herita vzw goed. In deze samenwerkingsovereenkomst zijn de prioritaire opdrachten voor Herita vzw in de komende drie jaar opgenomen.


Goed nieuws voor drie bijzondere sites

Vorderingen in het dossier kasteel van Horst

Het eeuwenoude kasteel van Horst in Holsbeek is een opmerkelijk stuk erfgoed met een moeilijke onderhoudsgeschiedenis. Er zijn grote restauratiewerkzaamheden noodzakelijk om het monument te kunnen bewaren en opnieuw open te stellen.

Dit jaar zullen al de eerste zichtbare werken gebeuren op de site. De torenspits zal worden afgenomen voor restauratie en later worden teruggeplaatst. Er wordt ook een dam rond het kasteel aangelegd waardoor de funderingen kunnen worden onderzocht. In 2020 gebeuren de nodige vooronderzoeken en een energieaudit, in een latere fase zullen er consolidatie- en stabiliteitswerken worden uitgevoerd. Daarna worden ook de interieurs van het kasteel gerestaureerd. Tijdens de werken wordt het kasteel zo goed mogelijk ontsloten voor het publiek. Een heropening van het kasteel is momenteel gepland voor na de oplevering van de restauratie.


Fort Napoleon krijgt betere bescherming tegen de weersomstandigheden van de kust

Het Oostendse fort Napoleon is een uniek voorbeeld van Franse verdedigingsarchitectuur in Vlaanderen. Het fort is een unieke massieve bakstenen constructie en is door zijn ligging in het ruwe duinlandschap vandaag sterk onderhevig aan weersinvloeden. De weersinvloeden zorgen ervoor dat het eeuwenoude monument met enkele kwalen kampt zoals vochtinfiltraties en zoutuitbloeiingen die resulteren in beschadigingen aan de massieve metselwerkmuren. Om de problematiek op de juiste manier aan te pakken gebeuren eerst een aantal vooronderzoeken. In een tweede fase zullen dakwerken en aanvullende interieurwerkzaamheden gebeuren die voor een beter klimaat moeten zorgen in het fort. Er zal ook aan de algemene toegankelijkheid van het monument worden gewerkt. Als laatste fase zal de ringmuur van het fort worden aangepakt om vochtinfiltratie verder te beperken. 


Kasteel Beauvoorde weert zich tegen vocht uit de kasteelvijver

Uit recente metingen blijken de ruimtes van het waterkasteel in Beauvoorde een zeer hoog vochtgehalte te hebben. Visuele inspectie bevestigt dat er veel schimmelaantasting in het kasteel aanwezig is. In een eerste fase staan vooronderzoeken gepland om hierover meer duidelijkheid te krijgen. Op basis daarvan worden de daken en regenwaterafvoeren gerestaureerd en aan grondig nazicht onderworpen. Het metselwerk van de bouwschil wordt hersteld om vorstschade en uitspoeling tegen te gaan. Het houten dakgebinte en het schrijnwerk worden eveneens gerestaureerd, net als de aanwezige cultuurgoederen in het interieur. Het kasteelpark zal aan vooronderzoeken en beheerswerken onderworpen worden, onder andere in functie van de toegankelijkheid.