Menu

De collega's: Bénédicte Selfslagh, voormalig voorzitter Icomos Vlaanderen-Brussel

Naar aanleiding van International Day of Monuments and Sites op 18 april stelden we enkele prangende vragen aan Bénédicte Selfslagh. Bénédicte was tussen 2014 en 2020 voorzitter van Icomos Vlaanderen-Brussel, de Nederlandstalige sectie van ICOMOS België. De organisatie fungeert als gespreksforum voor iedereen die op professionele wijze betrokken is bij het behoud van onroerend erfgoed in het Vlaamse en Brusselse Hoofdstedelijk Gewest.  Icomos Vlaanderen-Brussel wil de kennis inzake het behoud van het onroerend erfgoed vergroten en werkt actief op de theorie, de methoden, de technieken en het beleid ten behoeve van behoud en beheer.

Bénédicte Selfslagh

Wat zijn de meest recente verwezenlijkingen van Icomos Vlaanderen-Brussel?

"Icomos Vlaanderen-Brussel promoot goede praktijken in de erfgoedzorg via een constructieve dialoog. Dit doen we via rondetafels, studiedagen, werfbezoeken en samenwerking met het tijdschrift M&L. Recente voorbeelden zijn de rondetafels over 'effectenrapportage op werelderfgoed’ en 'kwaliteitsprincipes voor interventies op erfgoed’, de voorstelling van recente doctoraten in de erfgoedzorg, een bezoek aan de werf van de ‘boekentoren’ in Gent en de contactdag met ICOMOS Nederland over ‘erfgoed en toerisme’ in het Nationaal Park Hoge Kempen."

Waarom is een organisatie als Icomos Vlaanderen-Brussel onmisbaar?  

"Icomos Vlaanderen-Brussel verzekert regelmatige samenwerking met erfgoeddeskundigen in binnen- en buitenland en maakt deel uit van een wereldwijd netwerk van erfgoedzorgers : wij delen expertise maar leren ook van elkaar. We helpen als schakel met Icomos internationaal en met Unesco. Nieuwe ideeën en praktijken kunnen vergeleken worden met wat er elders gebeurt: dit is bijzonder verrijkend én enthousiasmerend. Hierdoor verzekeren we een bredere kijk op erfgoedkwesties in Vlaanderen en houden we een vinger aan de pols bij allerlei nieuwe (internationale) ontwikkelingen."
 

Welk monument verdient volgens jou nog een plekje op de werelderfgoedlijst?

"Het is erg verleidelijk om hierop in te gaan maar… Vlaanderen is al goed vertegenwoordigd op de werelderfgoedlijst. Deze monumenten en landschappen mogen best nog wat meer gekoesterd worden door in te zetten op regelmatig onderhoud, het weren van verrommeling en bedreigende projecten in hun omgeving, meer samenwerking binnen de reeks belforten en begijnhoven, de uitwerking van risicoplannen, een voortreffelijke ontsluiting - ook digitaal - en een goede samenwerking met de plaatselijke bevolking."

Duurzaamheid is een heet hangijzer binnen de hedendaagse monumentenzorg. Hoe gaat Icomos Vlaanderen-Brussel hiermee om? Wat zijn de grootste toekomstige uitdagingen rond duurzaamheid?

"Er is veel meer nuance nodig in dit debat: in andere landen is erfgoedzorg juist synoniem voor duurzaamheid! Internationale studies tonen bovendien aan hoe cultuur en erfgoed bijdragen tot duurzame ontwikkeling en oplossingen bieden om klimaatopwarming tegen te gaan. Aan deze internationale studies wordt er in Vlaanderen nog niet voldoende aandacht besteed maar wij werken eraan. Simplistische oplossingen opdringen aan de monumentenzorg is geen goed idee: zij houden geen rekening met het volledige plaatje en riskeren het erfgoed definitief te verminken.

Veel beleidsmaatregelen zijn vooral op de hardware gericht, meer isolatie  is hier een voorbeeld van. Dit is niet fout maar, zoals we ook in de huidige gezondheidscrisis zien, wordt de impact van de menselijke factor grondig onderschat. Een ketting is slechts zo sterk als de zwakste schakel. Eén van de uitdagingen voor de toekomst is dan ook om meer te investeren in het menselijke potentieel, niet alleen in opleidingen en ambachten en zelfs kennis om verwarmingsinstallaties beter te af te stellen, maar ook in de attitudes ten opzichte van de natuur, ons erfgoed en onze (mentale) gezondheid."

Bedankt Bénédicte voor je waardevolle antwoorden!