Menu

Fort Napoleon

Fort Napoleon

Fort Napoleon is het belangrijkste militaire monument in Vlaanderen uit de napoleontische tijd. Het gebouw is vijfhoekig van vorm en volledig omringd door een droge gracht en een steunmuur.

Over Fort Napoleon

Verscholen in de duinen ten noorden van Oostende staat een indrukwekkend vijfhoekig fort dat Napoleon Bonaparte in 1811 liet bouwen ter verdediging tegen aanvallen uit het westen. Napoleons ‘Fort Impérial’ werd opgetrokken als een tien meter hoge centrale toren met twee bomvrije verdiepingen en een dakplatform van waarop de Engelse vijand van over zee kon worden gespot. Het heeft evenwel nooit als verdedigingsbolwerk dienstgedaan.

Tijdens de Wereldoorlogen deed het fort dienst als artilleriekwartier en als luxueuze biertent voor de Duitse bezetter. In het interbellum richtte het Oostends stadsbestuur de geplunderde oude versterking in als een heemkundig museum met opmerkelijke lokale curiosa. Vanaf 1946 stond het gebouw opnieuw leeg tot het in 1949 een nieuwe bestemming kreeg als kinderspeelplaats, maar vanaf 1956 begon een lange periode van verval. Na bijna een halve eeuw van leegstand werd  Fort Napoleon in Oostende vlak voor de eeuwwisseling intensief gerestaureerd en heringericht. Sinds april 2000 opende Fort Napoleon opnieuw zijn deuren voor het brede publiek.

Fort Napoleon, de muren spreken

Samenwerking met Oostende

Onder meer dankzij het inspirerende belevingsaanbod is Fort Napoleon erken als Open Erfgoed. In samenwerking met Toerisme Oostende worden verschillende activiteiten georganiseerd in het fort. Denk bijvoorbeeld aan een DJ-set op het dak, een tentoonstellingen en concerten. De kruisbestuiving tussen het architecturaal erfgoed en verschillende kunstdisciplines geeft het Fort Napoleon een extra dimensie die de bezoekers bijzonder appreciëren.

Fort Napoleon

Attractief knooppunt

Bij de herbestemming van het fort werd een lichte en transparante, zwevende box-in-boxconstructie tussen de centrale toren en de buitenmuur aangebracht. Deze ruimte huisvest een pop-up bistro en is daarnaast ook geschikt voor kleine seminaries of vergaderingen.

Het uitgebreide aanbod aan bezoekersformules en evenementen is gebaseerd op een gedragen visie op de publiekswerking, waarbij Herita te allen tijden het curatorschap bewaart. In haar functie als curator van het Fort Napoleon kiest Herita er uitdrukkelijk voor om het dakplatform steeds toegankelijk te houden voor het publiek. Dit dakplatform is bovendien een meerwaarde voor de situering van het fort in zijn omgeving. Vanop het dak heb je een fantastisch uitzicht op enerzijds de bruisende stad en anderzijds de prachtige natuur.

Het fort vormt zonder meer een attractief knooppunt tussen de kustlijn en het hinterland.

Deur fort napoleon

Behoud en beheer

Eind jaren 90 vonden er verschillende restauraties aan het fort plaats. Zo werden er instandhoudings- en beveiligingswerken uitgevoerd, werd het metselwerk onder handen genomen en werd het fort heringericht als cultureel-educatieve trekpleister. Door veranderde inzichten en technische obstakels plant Herita, bijna twee decennia na de restauratie, enkele beheers- en comfortwerken. Dankzij herstel en optimalisatie van de verwarmingsinstallatie is er nu een betere klimaatbeheersing in het fort en wordt de zoutproblematiek onder controle gehouden.

De komende jaren plant Herita verschillende werken in het kader van de meerjarenpremieovereenkomst met de Vlaamse overheid. Zo voert Herita in 2020 een onderzoek naar de soft capping op de ringmuur. Ook staan er onderhoudswerken aan het dak gepland in functie van bouwkundige inspecties.

Meer over Fort Napoleon