Menu

Molenaars: wie zijn ze, wat doen ze en hoe kan je er een worden?

Abdijsite Herkenrode

De watermolen van Herkenrode zoekt een trouwe gezel om hem in beweging te houden. Welke molenaar deze mooie vacature zal invullen, dat valt nog af te wachten. Want wat maakt een goede molenaar? We vroegen het aan ervaren vakman Filip Devoldere, al langer dan 35 jaar molenaar in de windmolen van Hoeke.

Dag Filip! Wat voor persoonlijkheden passen goed in het molenaarsvak?

Allereerst moet er een liefde ontstaan voor de molen in kwestie. Eens je molenaar wordt, kan je binnen de eerste drie seconden niets antwoorden nadat iemand je vraagt wie je het liefste ziet, te kiezen uit je partner, je kind of je molen … (lacht). Maar werkelijk: er moet een passie zijn voor de structuur van de molen in kwestie (de molen van Herkenrode is een watermolen, de molen van Hoeke een windmolen) en een liefde voor oude ambachten om dit vak écht goed te kunnen uitoefenen.

Liefde alleen is echter niet genoeg. Je moet ook erg nieuwsgierig en leergierig zijn om een molen draaiende te houden. Je wil steeds meer te weten komen over het molenaarsvak om efficiënter te werk te kunnen gaan. Je zal bijvoorbeeld vaak molens bezoeken om nieuwe constructiewijzen te ontdekken, kneepjes van het vak af te kijken of andere handigheidjes te ontdekken.

Molen van Hoeke

Bovendien heb ik veel ontzag voor de natuur en haar krachten. Je moet heel goed beseffen dat je als mens altijd ondergeschikt bent aan die krachten. Zo moet je af en toe wat geduld kunnen oefenen, bijvoorbeeld wanneer je moet wachten op voldoende wind bij windstille dagen/weken.

Toch is ook een bepaalde fierheid op zijn plaats. Een molenaar/molenarin die bijvoorbeeld bakgraan maalt, bakt ook zelf nu en dan brood met dit meel of laat nu en dan een bakproef uitvoeren zodat hij/zij er zeker van kan zijn dat het product van de molen prima resultaten geeft. Met andere woorden moet je toch wel met een zeker perfectionisme en met vakfierheid in het leven staan.

Welke ervaringen hebben je naar het molenaarsvak geleid?

Eerst en vooral moet je in het leven al wat verantwoordelijkheid hebben gedragen. Je bent nu eenmaal de eindverantwoordelijke voor een product en voor erfgoed. Ik kan me niet inbeelden dat ik ooit het beginsel zou schaden: een molenaar laat zijn molen steeds afgesloten en veilig achter. Maar het begint ook al vroeger. Als kind ging ik steeds graag op bezoek in molens. Ook prutsen en knutselen hebben me van kindsbeen af geboeid. Toch wil ik zeker benadrukken dat molenaar niet per sé een mannenberoep is. Zo had ik een heel fijne stagiaire-molenarin Rebecca Vanysacker. Zij zet vandaag het molenaarsberoep in de kijker met vlogs op youtube.

Molen van Hoeke

Wat zijn de twee belangrijkste eigenschappen van een goede molenaar?

Een molenaar is opmerkzaam: Je hebt oog voor andere molens in het landschap, zowel op het thuisfront als wanneer je op reis bent. Bovendien wil je alles van naderbij bekijken en ben je nieuwsgierig naar de werking. Bovendien reageer je steeds pro-actief: een molenaar moet onmiddellijk zaken opmerken en repareren wanneer bijvoorbeeld de molenwielen een ongewoon geluid produceren, of als er een abnormale geur hangt (bv. stenen die plots onvoldoende graantoevoer krijgen bij het malen). Ook je vrije tijd besteed je het liefst nuttig. Een molenaar mag het niet erg vinden om nog wat te gaan prutsen aan mankementjes van je geliefde molen na de werkuren. Je doet dit graag om de molen volgens de regels van het vak aan de gang te kunnen houden.

Een tweede belangrijke eigenschap is zelfstandigheid: Na het opdoen van de nodige leerervaring bij een ‘goede leermeester’ vind je het fysiek en mentaal perfect haalbaar om de molen in al zijn aspecten zelfstandig te bedienen. Ook de koude in de winter en de warmte in de zomer brengen je hierbij niet van je stuk.

Welke praktische vaardigheden moet een goede molenaar hebben?

Je kan praktisch nadenken en mechanismes repareren. Wanneer deze dan eindelijk vlot lopen ben je trots op jezelf. Hieruit haalt een molenaar veel voldoening. Zo zou je ook extra opgewekt worden als de molen aan het malen is en je de molen kwaliteitsvol meel ziet en voelt produceren. Bovendien zie je altijd werk: in een molen is altijd wat te doen, of het nu vegen, wegen of klasseren is.

Daarnaast kan je goed risico’s inschatten en ben je vooruitziend: je doet er zowel bewust als onbewust altijd alles aan om te maken dat de molen zo goed mogelijk functioneert. Zo houdt een goede molenaar ook alles in het oog dat buiten de omtrek van de molen de goede werking ervan zou kunnen benadelen, zoals een eventuele slechte windvang door een geplande bomenaanplanting in de directe omgeving (windmolen). Maar ook de risico’s binnenin de molen waaraan bezoekers, klanten en de molenaar zelf blootgesteld kunnen zijn moeten steeds centraal staan. De maximale veiligheid moet door de molenaar gewaarborgd worden.

Anders dan je misschien zou verwachten is molenaar geen geïsoleerd beroep. Als laatste aspect zijn dus ook sociale vaardigheden erg belangrijk: Je bent niet bang om initiatief te nemen en slaat graag een babbeltje met afnemers en andere molenaars wanneer je hen eens passeert.

Geïnteresseerd?

Denk jij dat je een goede molenaar zou zijn, of ken je iemand die helemaal met die profiel overeenkomt? Surf dan als de bliksem naar de vacature voor de molenaar in de Abdij van Herkenrode.