Menu

Financiering gezocht (1)

Groep mensen

Ga aan de slag met deze checklist en pluis uit hoe je je onroerend erfgoed project via verschillende kanalen kan financieren. In deze blog vind je een overzicht van de overheidsgerelateerde mogelijkheden.

1. Gewestelijke subsidiekanalen

Het Agentschap Onroerend Erfgoed biedt allerhande modellen aan die je kunnen helpen bij de financiering van het beheer en/of restauratie van je beschermd monument. We bieden je hier een overzicht van de verschillende opties. Voor meer informatie kan je op de verschillende links klikken, of kan je deze handige brochure doornemen.

  •        Erfgoedlening: voor de restauratie, renovatie of herbestemming van je erfgoed kan je een erfgoedlening aanvragen. De erfgoedlening wordt onderverdeeld in een investeringskrediet en een consumentenkrediet.
  •     “Erfgoedpremie: voor maatregelen, werken of diensten die noodzakelijk zijn voor het behoud of de herwaardering van erfgoedkenmerken en -​elementen van beschermd onroerend erfgoed, kan je een erfgoedpremie aanvragen. Dit kan volgens twee procedures: de eenvoudige standaardprocedure, waarbij maximaal 250.000 euro van de aanvaarde kostenraming in aanmerking wordt genomen voor de berekening van de premie. Of via de procedure van de oproep, voor projecten die passen binnen één van de gelanceerde thema’s.

 

  • Basispremie: 40%
  • Specifieke statuten: 60%
    • ZEN (Zonder Economisch Nut)
    • Onderwijsgebouwen
    • Goederen in eigendom lokale overheid
    • Open erfgoed
    • Eredienstgebouwen beschermd als monument
    • Maalvaardige en voor publiek ontsloten molens beschermd als monument
  • Aanvullende premie: 10%
    • Je kan een aanvullende premie aanvragen als je het onroerend goed al minimaal 6 jaar goed onderhoudt. Het basispercentage van 40% of de verhoogde premie van 60% worden dan opgetrokken tot 50% en 70%.
  •        Onderzoekspremie: de onderzoekspremie moedigt onderzoek aan naar beschermde goederen of goederen gelegen in een erfgoedlandschap of een op zichzelf staand deel daarvan. Ook voor de opmaak van een beheersplan kun je een onderzoekspremie krijgen. Een onderzoekspremie bedraagt 80% van de aanvaarde kostenraming, met een maximum van 25.000 euro.
  •        Meerjarenpremieovereenkomst: voor werken met een gefaseerde uitvoeringstermijn kan je onder bepaalde voorwaarden beroep doen op een meerjarenpremieovereenkomst.
  •        Premie voor buitensporige directe kost bij verplicht archeologisch onderzoek: wie de bodem verstoort, betaalt de kosten voor het archeologisch onderzoek. Om de kosten te helpen dragen, kan je in welbepaalde gevallen een premie aanvragen voor buitensporige directe kosten die voortvloeien uit verplichte archeologische opgravingen.
  •        Archeologiefondsen: wie de bodem verstoort, betaalt de kosten voor het archeologisch onderzoek. Om deze kosten te helpen dragen, maakt het Onroerenderfgoeddecreet de oprichting van archeologische solidariteitsfondsen mogelijk. Fondsen kunnen ook een subsidie ontvangen van de Vlaamse overheid.
  •        Premies voor varend erfgoed: alle eigenaars en beheerders van beschermde vaartuigen kunnen aanspraak maken op een premie voor het onderhoud en het beheer van het vaartuig. Zo wil de Vlaamse overheid hen ondersteunen om de erfgoedwaarde van het beschermd vaartuig te behouden. Eigenaars van niet-beschermd varend erfgoed dat enkel in de inventaris is opgenomen, kunnen geen premie aanvragen.
  •        Vermindering verkooprecht en schenkbelasting: koop je een beschermd monument of verwerf je een beschermd monument via schenking? Dan kan je in aanmerking komen voor een vermindering van de verkooprechten of de schenkbelasting die je moet betalen. Op voorwaarde dat je dit financiële voordeel investeert in het beschermde goed.
  •        Vermindering personenbelasting: investeer je als eigenaar in de restauratie en het onderhoud van je beschermd onroerend erfgoed? Dan kunnen je uitgaven voor uitgevoerde werken in aanmerking komen voor belastingvermindering. De Vlaamse regering paste onlangs de wetgeving aan om de voorwaarden en procedure vanaf aanslagjaar 2019 te optimaliseren. De regels voor de uitgaven vanaf 1 januari 2018 zijn dus veranderd ten opzichte van de uitgaven uit 2017.

Prijzen

  • Onroerenderfgoedprijs: met de Onroerenderfgoedprijs beloont Vlaanderen mensen die erfgoed op een goede manier beheren. Iedereen kan zich inschrijven met een project over bouwkundig, landschappelijk en/of archeologisch erfgoed dat publiek toegankelijk is. De winnaar van de wedstrijd ontvangt 15.000 euro, de laureaten elk 2.500 euro. Meer info vind je hier: https://www.onroerenderfgoedprijs.be/

Andere instanties

  • Toerisme Vlaanderen: indien je erfgoedproject van toeristische aard is of een toeristisch onderdeel bevat, kan je voor financiering hier aankloppen. Zo zijn er bijvoorbeeld de impulsprogramma's. Deze programma's focussen op de ondersteuning van toeristische hefboomprojecten en investeringen in projecten rond fiets- en wandelnetwerken. Sinds 2017 is er een bijkomend impulsprogramma ‘Iedereen verdient vakantie’. Je leest via bovenstaande link wie hierop beroep kan doen en welke andere subsidies er van Toerisme Vlaanderen uit gaan.
  • Agentschap voor Natuur en Bos: indien je erfgoedproject een link heeft met de natuur kan je via dit agentschap misschien ook financiële ondersteuning krijgen. Zo zijn er o.a. subsidies voor aankoop van gronden, voor opmaak en wijziging van een natuurbeheersplan, voor inrichting van natuur, bebossing en herbebossing. Het volledige overzicht kan je hier terugvinden.
  • Het Agentschap Innoveren & Ondernemen heeft als doel het stimuleren en ondersteunen van innovatie en ondernemerschap. Dit doet ze door financieel te ondersteunen via subsidies zoals bijvoorbeeld de kmo-portefeuille en de kmo-groeisubsidie en subsidies voor innovatie. Of misschien past jouw project wel binnen een plattelandsontwikkeling en is LEADER iets voor jou? Binnen het Agentschap zijn de VLAIO bedrijfsadviseurs jouw lokaal aanspreekpunt rond de thema’s groei en innovatie Dit team biedt individuele ondersteuning bij jouw innovatieprojecten: in de eerste plaats door te bekijken voor welke innovatiesubsidies jouw bedrijf in aanmerking komt, daarnaast verwijzen ze door naar de juiste kennis en partners en helpen ze om je innovatief idee uit te werken tot een succesvol product Innovatiesubsidies kunnen een onderdeel vormen van de financieringsmix. Hiertoe bestaan er tal van overheidsmaatregelen Om te weten te komen welke financieringsmix voor jouw onderneming opportuun is, biedt FINMIX je de mogelijkheid om jouw plan voor te stellen aan een panel van financieringsexperten.
  • Vlaamse energieagentschap: als je als particulier investeert in energiebesparende maatregelen kan je daarvoor premies of leningen aanvragen. Via energiesparen.be vind je een overzicht. 
  • FoCi/Fonds Culturele infrastructuur. Bij deze instelling kan je aankloppen voor investeringssubsidies voor het bouwen, uitbreiden, verbouwen of aankopen van grote culturele infrastructuur met bovenlokaal belang of voor sectorale prioriteiten. Meer info kan je hier terugvinden.

Provinciale subsidiekanalen

Provincie Antwerpen

  • Erfgoedprijs: draag jij je steentje bij tot de ontsluiting en het behoud van onroerend erfgoed in de provincie Antwerpen? Dan komt jouw project in aanmerking voor de erfgoedprijs. De laureaten van de editie van 2020 kan je hier terugvinden. We houden je op de hoogte van de volgende edities. Via het subsidieloket van de provincie kan je zien of je andere subsidies kan aanvragen.

Provincie Vlaams-Brabant

  • In de provincie Vlaams Brabant kan je 2 subsidies met betrekking tot erfgoed terugvinden:
    • Projectsubsidies ter ontsluiting van onroerend erfgoed. Alle voorwaarden kan je hier terugvinden.
    • Ondersteuning bij het waarderen en het behoud van waardevol onroerend erfgoed met publieke functie. Meer info vind je hier.

Provincie Limburg

Provincie Oost-Vlaanderen

  • Molendraaipremie. Een premie voor onbezoldigde molenaars ter bevordering van het onderhoud en de maalvaardigheid van Oost-​Vlaamse historische ambachtelijke molens.
  • Subsidie voor de inrichting van een onroerenderfgoeddepot: deze subsidie is bedoeld voor de inrichting van onroerenderfgoeddepots en in uitbreiding voor een gezamenlijk en/of in situ depot voor kerkelijk erfgoed. Meer info vind je hier.  
  • Subsidie voor erfgoedprojecten: deze subsidie dient ter ondersteuning van projecten rond onroerend erfgoed in Oost-​Vlaanderen. Meer info vind je hier
  • Subsidie voor erfgoedwerking: deze subsidie heeft betrekking op onroerend erfgoed gelegen in de provincie Oost-​Vlaanderen. Meer info vind je hier
  • Subsidie voor werkzaamheden aan klein historisch erfgoed: deze subsidie is bedoeld voor werkzaamheden aan niet-​beschermd waardevol onroerend klein historisch erfgoed. Het gaat om onroerende goederen van beperkte omvang die mee het karakter bepalen van een stad, dorp of landschap, zoals onder meer kapellen, kruisstaties, wegwijzers, historisch straatmeubilair, kiosken, gedenktekens, kerkhofmuren, grens-​ en schandpalen, walgrachten, dreven, vredesbomen. Meer info vind je hier. 
  • Provinciale erfgoedprijs: meer info vind je hier.

Provincie West-Vlaanderen

  • Molendraaipremie: voor molenaars die in West-Vlaanderen onbezoldigd een ambachtelijke molen draaien en beschikken over een verzegelde toerenteller.
  • Subsidies voor erfgoedprojecten : zowel voor onderhoud, ontsluiting als instandhouding van onroerend erfgoed.

Regionale en lokale subsidiekanalen

Het is niet mogelijk om alle steden en gemeenten te bespreken. Weet dat jouw gemeente op verschillende manieren kan bijdragen: financieel via subsidies, materiaal via de uitleendienst, infrastructuur en ondersteuning via hun promotiekanalen (online en offline). Een kijkje nemen op premiezoeker.be is alvast een goede start. Na het ingeven van jouw gemeente, vink je ‘Werken aan onroerend erfgoed’ aan en jouw rechtsstatuut. Zo kan je gemakkelijk een overzicht vinden wat er voor jou beschikbaar is aan premies.

Indien je graag samen met iemand jouw case bespreekt of je weet niet goed weet hoe te beginnen, kan je steeds te rade gaan bij de regionale erfgoedcellen (bevoegd voor roerend erfgoed) en de intergemeentelijke onroerend erfgoeddiensten. Zij kennen alle mogelijkheden binnen de regio en helpen je graag verder. Indien je vraag kadert binnen een cultuurhistorisch landschap, kan je te raden bij de regionale landschappen

Noot: Indien je nog subsidiemogelijkheden vanuit de overheid zou willen toevoegen aan deze lijst, contacteer ons dan via kennisdeling@herita.be  

Nog meer mogelijkheden

Vlaamse Erfgoedkluis Subsidies op Europees niveau

De Vlaamse Erfgoedkluis is er om private ondernemers of ontwikkelaars, erfgoedeigenaars, erfgoedverenigingen of overheidsinstellingen te begeleiden bij de herontwikkeling of herbestemming van een erfgoedobject op een rendabele manier. Neem een kijkje op hun website voor meer info.

Op Europees niveau zijn er tal van mogelijkheden. Het is echter niet gemakkelijk om de juist subsidie voor jouw project terug te vinden. Houd er ook rekening mee dat je met 2 andere partners uit andere landen hoeft samen te werken. Het project moet bijdragen aan de toekomstvisie en uitdagingen van de EU en kan niet dienen voor werkingsgelden. Aanvragen gebeuren via subsidieoproep. Indien je meer info wil, neem dan zeker contact op met het subsidieteam van VLEVA, zij kijken samen met jou wat de mogelijkheden zijn.

Meer informatie