Menu

Onderzoeksrapport digitale rondleidingen

digitale rondleiding erfgoedbib

FASE 1: digiale rondleidingen met testpubliek

Samen met vier partners uit het Netwerk Open Monumenten én onze Open Monumentenleden als testpubliek, rolden we een eerste pilootproject uit. Vier gedreven gidsen leidden het publiek digitaal rond in hun geliefde monument. In dit dossier ontdek je onze bevindingen van dit testproject.

Concept

Selectie partners

Voor dit project heeft Herita partners gezocht binnen het eigen Open Monumenten-netwerk. Het voornaamste selectiecriterium betrof echter het beschikken over een digitale scan van de locatie, die bovendien digitaal ontsloten is via de website van de partner. Daarnaast was het van belang dat de partner zelf een ervaren gids kon aanleveren, die bovendien bereid was om een rondleiding op digitale manier te faciliteren.

Uitvoering

De rondleidingen werden als exclusieve ledenactiviteiten aangeboden aan de leden van Open Monumenten, met 17 beschikbare plaatsen per rondleiding. Elke rondleiding was op de dag zelf uitverkocht. Er werd 5 euro per ticket gerekend. Het aantal verkochte tickets werd doelbewust beperkt gehouden. Het is mogelijk om de capaciteit op te trekken tot 300 deelnemers.

Onderzoek

Via deze 4 pilootprojecten wou Herita nagaan of digitale rondleidingen zouden aanslaan bij het brede publiek. Om dit in kaart te brengen werd er nadien een evaluatieformulier aan de deelnemers bezorgd, waarin onder meer gepeild werd naar het technische aspect van de rondleiding en de beleving van de deelnemers. In totaal vulden 37 deelnemers de evaluatie in, met een evenwichtige verdeling per rondleiding (Sportimonium: 10, Woning Van Wassenhove: 9, Gaasbeek: 9, Erfgoedbib: 9).

Dit betreft een beperkte streekproef, maar de resultaten uit de bevraging vormen een eerste indicatie over het faciliteren van digitale rondleidingen. Ze kunnen daarom als toetssteen dienen voor museale en erfgoedorganisaties die met digitale rondleidingen willen starten.

Resultaten bevraging

Technische analyse

Het technische luik van de digitale rondleiding moet zo gebruiksvriendelijk en laagdrempelig mogelijk zijn. Daarom is het essentieel om de deelnemers op voorhand goed te briefen en ook tijdens het evenement voldoende ondersteuning te bieden. Herita anticipeerde hierop door in de bevestigingsmail de nodige praktische uitleg te voorzien over de werking van het gekozen platform, Microsoft Teams Live. Eveneens werd er een instructievideo opgenomen om het inloggen te vergemakkelijken. Tot slot stond er een collega klaar om praktische vragen zowel voor als tijdens de rondleiding te beantwoorden.

Dit resulteerde erin dat de overgrote meerderheid van deelnemers zonder problemen kon inloggen. 73% van de bevraagden kon zich gemakkelijk aanmelden, zonder gebruik te maken van de handleiding. 11% gaf aan toch de handleiding nodig te hebben. De overige 16% vond het nog steeds moeilijk, ook met handleiding. Op de vraag of er voldoende uitleg en ondersteuning werd aangeboden, antwoordde 92% van de respondenten positief.

Ook werd er gepeild naar beeld-​ en klankkwaliteit. Beide werden over het algemeen goed bevonden. We merkten dat de internetverbinding van de gids een belangrijke rol speelt. Het gebruik van een internetkabel geeft een betere garantie op een goede beeldkwaliteit dan een wifi-verbinding. Het is essentieel dat de organisator van de rondleiding de kwaliteit hiervan waarborgt om het gebruiksgemak van de deelnemers te garanderen.

Om een vorm van interactie aan te bieden, konden de deelnemers gebruik maken van de chatfunctie. De vragen die hierin werden gesteld, werden door een medewerker van Herita gebundeld en op het einde van de rondleiding voorgelegd aan de gids. 70% van de respondenten gaf echter aan dat ze hier geen gebruik van maakten. Diegenen die wel met de chatfunctie hadden gewerkt, waren hierover tevreden. Het beperkte gebruik van de chatfunctie hoeft geen negatieve indicator te zijn. De rondleidingen waren niet uitgesproken interactief opgevat.

De voornaamste conclusies betreffende het technische aspect bestaan eruit om het de deelnemer zo makkelijk mogelijk te maken. Door hem op voorhand goed te briefen over het gebruik van het geselecteerde platform, kunnen de meeste problemen vermeden worden. Dit helpt zeker voor het bereiken van oudere participanten of personen met een beperktere technische kennis. Aan de kant van de organisator is het dan weer noodzakelijk om een goed werkende internetverbinding te hebben.

Beleving

Een tweede element in de bevraging betreft de beleving van de digitale rondleiding. Via verschillende vragen werd er gepeild naar de ervaring van de deelnemer. Er kon telkens een score worden gegeven van 0 tot 5.

Op de vraag of de rondleiding informatief was, antwoordde elke deelnemer positief. 10 respondenten gaven een score van 5; 16 een score van 4 en 5 een score van 3. Lagere scores werden niet uitgereikt (6 respondenten stemden blanco). De vraag of de rondleiding entertainend was, werd ook positief beantwoord. Er waren echter iets meer negatieve stemmen. Er werd 1x een score van 1 uitgedeeld en 1x een score van 2. Op basis van de bijgevoegde commentaar komt hier vooral het belang van een goede gids naar voren. Nog meer dan bij een fysieke rondleiding is het in een digitale omgeving belangrijk dat de gids erin slaagt om zijn publiek te blijven boeien en hen enthousiasmeert.

Ook werd er gepeild of de deelnemers het concept zouden aanraden aan vrienden of familie. Ook deze vraag werd quasi unaniem positief beantwoord, waarbij 8 respondenten een score van 5 gaven; 11 een score van 4 en 11 een score van 3. De vraag of de deelnemers nogmaals een digitale rondleiding zouden willen volgen, werd eveneens positief beantwoord.

Een ander inzicht uit de belevingsanalyse is dat het merendeel van de respondenten een digitale rondleiding een waardevolle aanvulling vindt op een fysieke tour, maar dat het geen volwaardige vervanging vormt voor een fysiek bezoek. Wel prikkelde de digitale rondleiding een groot deel van de participanten om het monument in het echt te bezoeken. 

Voor het gros van de deelnemers werd de beleving van de digitale rondleiding positief ontvangen. Meer nog: ze zouden het vaker willen doen en aanraden aan vrienden en familie. Dit toont aan dat er weldegelijk een draagvlak is voor dit concept.

Prijszetting

Herita rekende voor de rondleidingen 5 euro per persoon aan. Uit de bevraging blijkt dat 94% van de respondenten dit een aanvaardbare prijs vonden. Op de vraag welke maximumprijs je kan hanteren voor dit concept werd een bedrag tussen de 5 en 10 euro als meest realistische bevonden. Sommige respondenten gaven aan dat de prijszetting afhankelijk moet zijn van het type digitale rondleiding (blik achter de schermen, uitzonderlijke collectie, duurtijd,…).

Feedback

Tot slot kregen de deelnemers de kans om hun feedback over de rondleiding neer te schrijven: wat sprak hen aan, wat zou je veranderen/verbeteren? Dit deel van de bevraging is meer persoonlijk en vaak ook gebonden aan de specifieke rondleiding die de deelnemer volgde. Toch zijn er een aantal algemene inzichten te distilleren. Zo ijverden meerdere respondenten voor meer afwisseling tijdens de rondleiding: naast het verkennen van het monument of museum via de digitale scan, zouden ze graag ook ander beeldmateriaal te zien krijgen, zoals foto’s of filmpjes. Ook hier wordt het belang van een goede gids onderstreept: niet alleen moet hij het publiek meekrijgen in zijn verhaal, hij moet eveneens over de juiste digitale skills beschikken om de rondleiding zo vlot mogelijk te laten verlopen.

Als laatste vraag konden de deelnemers hun mening geven over de toekomst van digitale rondleidingen. Hieruit blijkt dat ook na de coronacrisis hier zeker een markt voor is. Zo kan het een waardig alternatief zijn voor musea of erfgoedsites die wegens restauratie tijdelijk gesloten zijn of over ruimtes beschikken die niet toegankelijk zijn. Ook voor mensen met een beperkte mobiliteit kan het een manier zijn om erfgoed te beleven. 

Conclusie

Dit beperkt onderzoek op basis van 4 pilootprojecten, toont aan dat er bij het publiek interesse voor digitale rondleidingen bestaat. Het kan een waardevolle aanvulling zijn op het reguliere aanbod en een site ontsluiten voor een diverser publiek. Wel veronderstelt het een degelijke digitale scan van het museum of monument in kwestie. Deze opstartkosten kunnen zich (gedeeltelijk) terugverdienen doordat er een betalingsbereidheid is bij het publiek voor digitale rondleidingen. Ook is het een duurzaam concept, dat ook los van de coronacrisis mensen kan aantrekken.

Heb je interesse in een digitale scan? Ontdek dan zeker het voordeeltarief via Herita