Menu

Poli Roumeliotis over jongeren warm maken voor erfgoed

Poli Roumeliotis

In 'De collega's' stellen we collega's uit de erfgoedsector aan je voor. We laten hen vertellen voor welke organisatie ze werken, wat de expertise van de collega in kwestie is, of vragen hoe ze met bepaalde tools of thematieken aan de slag gaan. Dit keer Poli Roumeliotis, freelancer die optreedt in diverse erfgoedprojecten. 

Poli Roumeliotis

Wie ben je en wat doe je?

Poli: "Mijn naam is Poli Roumeliotis. Zoals mijn vader en grootvader die in de Limburgse koolmijnen labeurden, hak ik me nu al enkele jaren een eigen pad in de rijke lagen van ons culturele erfgoedveld. Ik ben freelancer en ik zie me graag als pionier. Het liefst initieer ik projecten rond thema’s die me na aan het hart liggen zoals: de Griekse cultuur, migratie en identiteit. Daarover schrijf en fotografeer ik en ontwerp ik ook graag expo’s. Inhoud moet een vorm krijgen, liefst een artistieke!
 
Ik studeerde Oude Geschiedenis aan de K.U.Leuven en aan de Aristoteles Universiteit van Thessaloniki. Aanvullend behaalde ik ook een Master in “Culturen en Ontwikkeling”. Werkervaring heb ik opgebouwd bij de Vlaamse overheid (Onderwijs & Cultuur) in beleidsvoorbereidende functies en in het middenveld bij het Minderhedenforum. Een groot project waar ik enkele jaren mijn schouders heb ondergezet is ‘La Rose Blanche’, over een Grieks volkscafé in Molenbeek. In dit artistiek erfgoed&participatie-project heb ik heel wat van mijn persoonlijke “dada’s” kunnen steken. Ik schreef er een boek over en werkte mee aan een documentaire.

Sinds maart 2020 regisseer ik het ‘Buurten met Erfgoed’-project. Ik doe dat deeltijds. De bedoeling is om dit concept dat al volledig is uitgewerkt voor het Basisonderwijs ook ingang te doen vinden in het secundair onderwijs."

Wat doet Buurten met Erfgoed concreet?

Poli: "Het doel van 'Buurten met Erfgoed' is een lerend netwerk te creëren tussen scholen en lokale erfgoedspelers. Die erfgoedspelers worden heel ruim geïnterpreteerd: het gaat zowel over roerend, immaterieel als onroerend erfgoed, professionelen en vrijwilligers uit verschillende erfgoedgemeenschappen. Via een concreet erfgoedproject leren leerkrachten en leerlingen de eigen buurt kennen. Ze krijgen hierbij de hulp van erfgoedorganisaties die door hun inbedding en ervaring leerkrachten wegwijs in het bestaande erfgoed kunnen maken. Tegelijk ontdekken deze organisaties wat leerkrachten en leerlingen wel en niet aanspreekt zodanig dat zij weer hun aanbod kunnen aanpassen.

Mijn rol is te zorgen dat er een aantal pilootprojecten in het secundair onderwijs worden opgestart die als inspiratiebron kunnen dienen voor toekomstige scholen zodat erfgoed verweven wordt met de leerstof. We coachen de scholen en bieden een raamstructuur en methodiek aan om een project op de rails te zetten. Ook brengen we de scholen en de erfgoedpartners met elkaar in contact. Zolang het project op school loopt ondersteunen we alle deelnemers."

Kan je een voorbeeld geven van een school die erfgoed op een succesvolle manier implementeert in haar lessen? 

Poli: "Een van de pilootprojecten afgelopen schooljaar liep in het Athena Atheneum in Oostende. Alle leerlingen van het vijfde middelbaar, zo’n 200-tal, verdiepten zich in de culturele en sociale geschiedenis van het schoolgebouw en de omgeving. Eén van de onderdelen in de uitwerking van het project was het schrijven van een brief aan de zes gedeporteerde joodse leerlingen van de school. Kathelijn Vervarcke, de betrokken leerkracht, vertelde me dat dit luikje een grote weerklank vond bij de leerlingen omdat ze zich verbonden voelden met de leerlingen die weggevoerd waren tijdens WO II. Dat is heel sterk."

Wat zijn de grootste uitdagingen als je werkt met jongeren? 

Poli: "De grootste uitdaging is de juiste ingang te vinden. Dat is niet enkel voor jongeren zo, maar voor eender welke groep die je wil bereiken. Je moet daarvoor inzicht hebben in de leefwereld van iemand. Waar zijn ze mee bezig? Wat houdt hen bezig? De meeste jongeren vandaag zijn veel visueler ingesteld dan één of twee generaties geleden. Dat heeft ook met de overal aanwezige sociale media te maken. Dit wil niet zeggen dat jongeren geen inhoud hebben, alleen dat dat de verpakking ook belangrijk is.

Jongeren zijn ook ook experten op hun manier. Een voorbeeld: vaak kennen zij hun buurt beter dan de leerkrachten … omdat zij er ook wonen! Dat moet je hen laten aanvoelen: dat ze kennis in hun mars hebben, onvermoede kennis vaak. Je moet hun vertrouwen winnen zodat ze hun kennis delen in een project met elkaar en hun leerkrachten. Het is ook vaak een uitdaging om ze te motiveren om hun ouders en grootouders beginnen vragen te stellen over hun achtergronden en familiegeschiedenis. Ook dat is een deel van het werk… Taboes doorbreken soms."

Waarom is het zo belangrijk dat jongeren warm gemaakt worden voor erfgoed?

Poli: "Erfgoed raakt alle facetten van de samenleving. Iedereen heeft ermee te maken, zelfs als je het niet helemaal beseft. De meeste jongeren beseffen niet dat ze zelf dragers zijn van heel wat immaterieel cultureel erfgoed. Ze nemen deel aan rituelen en tradities zonder er vaak bij stil te staan. Via een erfgoedproject leren jongeren (vaak samen met hun ouders en grootouders) ook te reflecteren. Het verleden kennen is jezelf beter begrijpen maar ook beseffen hoe het heden vorm krijgt door het verleden en de keuzes die daar werden gemaakt. Het verleden verandert elke dag. Heel wat jongeren zijn “kinderen van de migratie”. Het erfgoed dat zich in die context ontwikkelt en ontplooit is een gedeeld erfgoed. Jongeren kunnen wat dat betreft nog enorm veel pionierswerk verrichten. En jong geleerd is oud gedaan!

Last but not least: erfgoed gaat over hen. Zij moeten de linken en raakpunten kunnen zien met hun persoonlijke levensverhaal: het gaat over hen. Iedereen wordt graag held in het eigen levensverhaal."

Kan je ons 1 tip geven hoe je jongeren warm kan maken voor erfgoed?

Poli: "Je moet zelf enthousiast zijn. Spreken vanuit je eigen ervaring en beleving. Oprecht zijn. Jongeren ruiken een fake iemand van kilometers ver. Je moet jezelf ook “bloot” durven geven: waarom je erfgoed belangrijk vindt en waarom je hiermee werkt, vaak door persoonlijke ervaringen, fotomateriaal en dergelijke te delen. Op die manier ben je inspirerend. Kan je een echte connectie maken. Vaak moet je wat omwegen nemen, luisteren naar verhalen die ogenschijnlijk niks met erfgoed te maken hebben, om achteraf toch to the point te kunnen komen. Ook rolmodellen blijven belangrijk. Iemand waarin je je herkent, die zal sneller je aandacht kunnen trekken."