Menu

Stem op Open Monumentendag op jouw favoriete laureaat van de Onroerenderfgoedprijs

Het Gruuthusemuseum in Brugge, het Predikheren in Mechelen en de Sint-​Niklaaskerk in Westkapelle zijn de drie laureaten voor de vijfde editie van de Onroerenderfgoedprijs. Je kan nog steeds stemmen op je favoriete laureaat. Begin oktober wordt bekend gemaakt wie de Onroerenderfgoedprijs 2020 wegkaapt en wie de publieksprijs verdient. Open Monumentendag - op zondag 13 september - is jouw laatste kans om te stemmen op één van de drie laureaten.

Gruuthusemuseum Brugge

Het Gruuthuseumuseum in Brugge

Aleid Hemeryck, curator van het Gruuthusemuseum, vertelt waarom haar museum de Onroerenderfgoedprijs in de wacht moet slepen én waarom het een must see is op Open Monumentendag: “Eén van de meest tot de verbeelding sprekende gebouwen van Brugge is het historische Gruuthusepaleis, waar de heren van Gruuthuse stijlvol resideerden. Na een lange restauratieperiode opende het luxueuze, 15de-eeuwse stadspaleis in de loop van 2019 opnieuw de deuren. Het  familiedevies ‘Plus est en vous’, wat zoveel wil zeggen als ‘Er is meer in u (dan u denkt)’, prijkt trots boven de deur. Het resultaat van de restauratie is binnenin al even indrukwekkend als buiten. Het  Gruuthusemuseum verwondert alle bezoekers. De vele (wentel)trappen en de aaneenschakeling van grote en kleine kamers maken van het museumparcours een spannende verkenningstocht. Eeuwenoude objecten geven betekenis aan 500 jaar Brugse geschiedenis en laten je kennismaken met de Brugse elite, virtuoze ambachtslieden en kunstenaars, en hun streven naar verfijning en prestige. Het museummeubilair werd ontworpen in een taal die aansluiting zoekt bij het gebouw: rijk aan detail, met liefde gemaakt en getuige van een grote vakkennis. Uniek is de bidkapel van Lodewijk van Gruuthuse die – dankzij een crowdfunding – met de grootste zorg werd gerestaureerd."

Niet alleen het paleis kreeg een opknapbeurt. Ook het romantische binnenplein werd in een nieuw jasje gestoken, met een glazen paviljoen dat dient als centraal infopunt én  ticketbalie van niet alleen het Gruuthusemuseum, maar ook van de naastgelegen Onze-Lieve-Vrouwekerk. Met de komst van het paviljoen wordt een unieke brug geslagen tussen oud en nieuw en krijgt het Gruuthusehof tegelijkertijd zijn intieme, gesloten karakter van weleer terug. Het nieuwe onthaalpaviljoen is een ontwerp van noAarchitecten. Net als een origami model zorgt het plooiwerk in metaal voor vorm én stabiliteit en maakt van het ontwerp een echo van de gotische en neogotische omringende vormentaal.

Een uitgebreid team van (museum)medewerkers, ontwerpers en partners heeft vijf jaar lang met passie gewerkt aan dit project. Het werd een restauratie waarbij de ziel van het monument is hersteld en bewaard, met respect voor de belangrijke neogotische laag. De renovatie is vertrokken vanuit een innovatief totaalbeeld op de site en maakt van het plein een pleisterplek voor Bruggelingen en bezoekers. De museale herinrichting zorgt voor een vervlechting tussen de collectie, het verhaal van Brugge en de beleving van het gebouw en biedt een boeiende ontdekking voor elke doelgroep. Er is bijzondere aandacht besteedt aan bezoekers met een sensoriële beperking die onder meer via vele tactiele elementen in het museum een evenwaardig parcours krijgen.

"Plus est en vous was het hele project lang het devies die het project vooruit stuwde. De nominatie voor de Onroerend Erfgoedprijs is voor het team een enorme appreciatie en een boost om van dit museum een bruisende plek te blijven maken", aldus Aleid Hemeryck.

Aleid Hemeryck nodigt iedereen uit op Open Monumentendag: "op Open Monumentendag kunnen liefhebbers op twee manieren het museum bezoeken. Je kan een reservatie maken om het museum zelf te ervaren cf je kan vanuit je luie zetel een unieke blik op het museum krijgen. Om zoveel mogelijk mensen de kans te geven het museum met een gids te ontdekken, organiseert het museum een livestream rondleiding. Via Facebook live zal tussen 14u en 16u telkens een medewerker van het museum of een deskundige uitleg geven, terwijl die met een webcam op de site of door het museum wandelt. Ongetwijfeld een boeiende ontdekking, zowel voor de bezoekers als voor de museummedewerkers."

De Stad Brugge heeft voor de bijzondere Open Monumentendag 2020 een wandel- en fietsbrochure voorzien. De gratis boekjes zijn tijdens het Open Monumentendag-weekend bij het Gruuthusemuseum te verkrijgen.

Westkapelle

De Sint-Niklaaskerk

Westkapelle (Knokke-Heist)

In 1996 beschermde de Vlaamse overheid de Sint-​Niklaaskerk in Westkapelle als monument en haar omgeving als dorpsgezicht. Het dorp gebruikte het gebouw voor de eredienst, tot een hevige brand het in 2013 bijna volledige in de as legde. Zeven jaar later heeft de kerk een nieuwe bestemming gekregen, met naast een sacraal ook een seculier gedeelte.

Kenneth Notte, Stafmedewerker bij de Dienst Ruimtelijke Ordening van Knokke-Heist vertelt ons waarom de Sint-Niklaaskerk de Onroerenderfgoedprijs moet winnen: “Naar aanleiding van de verwoestende brand op 26 maart 2013, die de kerk van Westkapelle als ruïne achterliet, werd gezocht naar een manier om Westkapelle en haar Sint-Niklaaskerk opnieuw met elkaar te verenigen. De brand raakte de dorpskern immers in zijn karakter en in zijn historische, artistieke, esthetische en sociaalspirituele betekenis.”

“Het ontwerp voorzag in een nieuwe bestemming van het kerkgebouw. Enerzijds als een intiem sacrale ruimte in functie van geloofsovertuiging en bezinning. Anderzijds zal het ook een trefpunt worden voor sociaal-culturele activiteiten en evenementen die de gemeenschap kunnen versterken. Op die manier neemt de kerk zijn functie weer op als zwaartepunt in het centrum van Westkapelle. Ook de manier waarop ze dit doet: een prachtig ontwerp, met zijn unieke geperforeerde metalen toren en zijn zichtbaar gehouden brandschade, het gebruik van hoogwaardige materialen en een nauwgezette uitvoering maken van de Sint-Niklaaskerk een pareltje binnen de herbestemde kerken in België alsook daarbuiten.”

Baken in het landschap

Over de herbestemming en het participatieve traject dat daarbij kwam kijken zegt Kenneth het volgende: “De kerk geeft op een hedendaagse manier opnieuw betekenis en identiteit aan de dorpskern en fungeert door de nieuwe toren opnieuw als baken in het vlakke polderlandschap. Het project is eveneens een mooi voorbeeld waarin constructief overleg met zowel de buurtbewoners/inwoners en allerhande instanties loont om in een complexe toestand (ruïneus beschermd monument in de dorpskern) toch tot een gedragen concept en resultaat te komen. Zo werden er meerdere inspraak- en terugkoppelingsmomenten gehouden met de inwoners alsook een continu overleg gehouden met de kerkfabriek, het agentschap Onroerend Erfgoed, maar ook met de middenstand in de Dorpsstraat alsook het naastgelegen schooltje (zowel voor als tijdens de heropbouw). Zulke grote (zowel imposant als in tijd) werken vergen namelijk heel wat communicatie om het draagvlak en verdraagzaamheid van de buurt op peil te houden”

Kom op Open Monumentendag een kijkje nemen om deze geslaagde herbestemming in levende lijve te zien!

Predikheren

Het Predikheren

Mechelen

Het Predikheren in Mechelen is een barok klooster uit de zeventiende eeuw dat sinds 1880 beschermd is. Het vervulde in haar lange geschiedenis verschillende rollen: opvangtehuis voor arme bejaarden, militair hospitaal en militaire kazerne met wapenarsenaal. Na jarenlange leegstand en verwaarlozing kreeg het complex recent een herbestemming als stadsbibliotheek. De afwerking van het gebouw is een bloemlezing van al haar historische verhaallijnen. Afbrokkelende verflagen en bouwsporen uit het verleden zijn er niet alleen geconsolideerd, maar krijgen een ereplaats in het ontwerp. Er is ook plaats voor vernieuwing. Dankzij hedendaagse dakkapellen kon de bibliotheek een plaats krijgen op de bovenste verdiepingen van het voormalige klooster. Hierdoor is de zolderruimte optimaal benut en bleef de historische binnenkoer een open ruimte. Met een bar, een restaurant en ruimtes voor concerten en lezingen is het Predikheren een open huis voor de Mechelaar geworden. Het gebouw en het plein errond hebben de wijk nieuw leven ingeblazen.

We vroegen Eveline De Haes, architect-expert bij Stad Mechelen, waarom Het Predikheren de Onroerenderfgoedprijs moet winnen.

Eveline: “In 2019 werd Het Predikheren na 40 jaar leegstand teruggeven aan de Mechelaar om een nieuwe pagina in de geschiedenis van het gebouw te schrijven. 1700 Mechelaars namen deel aan een symbolische verhuisparade door de stad, waarmee ze een duidelijke boodschap gaven: Het Predikheren is de nieuwe culturele hotspot van en voor de Mechelaar! Iedereen is er welkom om er te lezen, te werken of er gewoon te zijn. Om deel te nemen aan activiteiten, of om zelf activiteiten te organiseren. Een gebouw met zo een grote ambities voor zijn bevolking verdient het om de publieksprijs te winnen.”

Ook op Open Monumentendag opent Het Predikheren haar deuren en leggen ze de bezoeker in de watten met allerhande activiteiten. Zo kan je via de Dromoscopen van de Nederlandse kunstenares Charlotte van Otterloo een wondere wereld induiken. Drie tot in de puntjes uitgewerkte kijkdozen op hoge poten nodigen je uit om je hoofd naar binnen te steken. Tijdens de voormiddag worden er voorleessessies voor kinderen voorzien. In de namiddag brengt het conservatorium Mechelen werk (piano en zang) van o.a. Chopin, Rachmaninov en Brahms. In de kloostertuin worden de ganse dag jazzplaatjes uit de rijkelijke collectie van de bibliotheek gedraaid, terwijl je kan genieten van een heerlijk glas of een lekkere hap. Doorlopend voorziet ‘Het Complimentariaat’ een loket waar je een persoonlijk compliment kan afhalen! 

Stem

Stem voor jouw favoriet

Hebben Aleid, Kenneth of Eveline je overtuigd van hun laureaat? Laat dan snel van je horen en stem jouw favoriet naar de overwinning van de publieksprijs van de Onroerenderfgoedprijs. Stemmen doe je online. In oktober worden de winnaars bekendgemaakt. Spannend!